ΚΑΙ ΑΙΤΙΑ ΠΟΛΕΜΟΥ ΟΙ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ*

Στην προπαρασκευαστική σύνοδο του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης πριν δυο περίπου βδομάδες,  ο Τουρκοκύπριος  ΥΠΕΞ δήλωσε μεταξύ άλλων: «Τα όσα βιώνουν οι Παλαιστίνιοι μπροστά στα μάτια ολόκληρης της ανθρωπότητας, δείχνουν ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και οι Διεθνείς Οργανισμοί με ευθύνη την επιτήρηση της ασφάλειας, είναι ανίκανοι να αντιμετωπίσουν τέτοιες  τραγωδίες». Και πρόσθεσε: «Αυτά τα γεγονότα επιβεβαιώνουν, για ακόμη μια φορά, πόσο θεμιτή είναι η επιμονή των Τ/κ στην προϋπόθεση ενός συστήματος ενεργών εγγυήσεων, που να κατοχυρώνει την ασφάλειά τους».[1]

Δύσκολα θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι το επιχείρημα στερείται εγκυρότητας.  Έγκυρη είναι και η απόκριση του ελληνοκύπριου ομόλογού του: «Ποιο σύστημα ασφάλειας θα κατοχυρώνει την ασφάλειά των Ε/κ από τους εγγυητές»; Δυο έγκυρες και  σε υφή[…] αλληλέγγυες προκείμενες, που ωστόσο οδηγούν σε ένα αβέβαιο συμπέρασμα, σε διπλωματικά αδιέξοδα και, κατά καιρούς, σε πολέμους.

Το αδιέξοδο στο Κυπριακό ποτέ δεν εντοπιζόταν στη σφαίρα της λογικής, στη λειψή ευφυΐα ή στις «αγκυλώσεις» αυτών που το διαπραγματεύονται. Οι παίχτες στα Μπούγκενστοκ, στα Μοντ Πελεράν και τα Κρανς Μοντάνα  αποπειρώνται να μοιράσουν μεταξύ τους πολύ απτά οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα. Συμφέροντα που στην τρέχουσα διεθνή συγκυρία από μεγάλα έχουν γίνει τεράστια. Αφορούν μεγέθη ισχύος και επιβολής που ξεπερνούν κατά πολύ τα σύνορα της Κύπρου.

[…] [Ο]ι ΗΠΑ δεν διαθέτουν πια την παγκόσμια οικονομική υπεροχή που διέθεταν πριν 5, 6, 7 δεκαετίες. Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν των ΗΠΑ σήμερα μόλις και μετά βίας ξεπερνά αυτό της ΕΕ.[2] Η ακύρωση από πλευράς των ΗΠΑ της συμφωνίας με το Ιράν δεν έχει τόσο να κάνει με τις πυρηνικές βλέψεις  της Τεχεράνης, όσο με την ακύρωση της δυνατότητας των οικονομιών της Κίνας και της ΕΕ να προμηθεύονται ενέργεια χωρίς την άμεση ή έμμεση διαμεσολάβησή των ΗΠΑ –  χωρίς τη δυνατότητά των ΗΠΑ να ελέγχουν την ενεργειακή στρόφιγγα  των ανταγωνιστών τους. Εξ ου και ο εμπορικός πόλεμος που έχει ξεσπάσει ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΕ.

Η ίδια λογική βρίσκεται σε λειτουργία σε σχέση με τον Βόρειο Αγωγό – τον Nord Stream 2 – που θα μεταφέρει φυσικό αέριο απευθείας από τη Ρωσία στη Γερμανία. Οι ΗΠΑ τάσσονται ανοικτά κατά του «project». Η επιβολή κυρώσεων και δασμών από τις ΗΠΑ στην ΕΕ σκοπεύει στο να εξαναγκάσει τους ευρωπαίους να παραμείνουν κάτω από τον δικό τους οικονομικό και γεωστρατηγικό έλεγχο.

Να σημειωθεί ότι τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της ΕΕ προσπάθησαν να εμποδίσουν την κατασκευή του Nord Stream 2.[3] Το γεγονός ότι θα παρακάμπτει την Ουκρανία, τα κράτη της Βαλτικής, τη Σλοβακία και την Πολωνία – κράτη που θα χάσουν δισεκατομμύρια σε διαμετακομιστικά και εξαιτίας της αχρήστευσης των σταθμών υγροποίησης στο έδαφός τους – εξηγεί τον ισχυρό φιλοαμερικανικό προσανατολισμό αυτών των κρατών.

Τα ίδια ισχύσαν με το Νότιο Ευρωπαϊκό Αγωγό – τον South Stream – που θα μετέφερε φυσικό αέριο από τη Ρωσία μέσω Μαύρης Θάλασσας στη Βουλγαρία και από εκεί στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ακυρώθηκε το 2014 μετά από πιέσεις πάνω στη Βουλγαρία από τις ΗΠΑ και την ίδια την ΕΕ.[4] Ο Putin και η Gazprom άλλαξαν την πορεία του αγωγού, αυτή τη φορά μέσω Τουρκίας. Ο αγωγός αυτός, γνωστός ως Turk Stream, αντιμετωπίζεται με ανάλογη επιφύλαξη από κράτη μέλη της ΕΕ όπως η Κ.Δ., η Ιταλία και η Γαλλία, και, προπαντός, από τις ΗΠΑ.[5] Σε αυτή τη συγκυρία ο μόνος αγωγός που δέχεται την ανοικτή και ανεπιφύλακτη στήριξη των ΗΠΑ είναι ο άλλος μεσογειακός αγωγός, γνωστός ως EastMed. Είναι ο μόνος που δεν αφορά Ρωσικά οικονομικά και γεωστρατηγικά συμφέροντα. Και είναι αυτός που ενώνει την Κ.Δ. και την Ελλάδα με το Ισραήλ, την Αίγυπτο, και την Ιταλία – με τη Σαουδική Αραβία να βρίσκεται λίγο πιο πίσω.

«Ξαφνικά», μετά από πρόσκληση της Ελλάδας, η πολεμική αεροπορία της Σαουδικής Αραβίας συμμετέχει σε κοινές ασκήσεις με την Ισραηλινή αεροπορία. Για πρώτη φορά από το 1974 η Σαουδική Αραβία ανοίγει Πρεσβεία στη Λευκωσία, ενώ η Λευκωσία «καταδικάζει έντονα τις πυραυλικές επιθέσεις της Υεμένης που στόχο είχαν την πρωτεύουσα του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας».[6]

Η Λευκωσία καταδικάζει ποιόν; – την Υεμένη, το φτωχότερο αραβικό κράτος που εδώ και δέκα χρόνια πλήττεται από  τον πόλεμο που διεξάγει εναντίον της το «δημοκρατικό άντρο» της Σαουδικής Αραβίας, φέρνοντας τη χώρα στα όρια του λιμού.

Η Κύπρος σε συνεργασία με τις ΗΠΑ προμήθευσε στρατιωτικό οπλισμό στους Κούρδους του Ιράκ, ενώ βρίσκεται σε συνεργασία με την Γαλλία για παραχώρηση οπλισμού στον Λίβανο.[7] 

Η κυβέρνηση της Κ.Δ. τον Απρίλη του 2018 «διαβεβαίωσε την υποστήριξη της στον αγώνα που διεξάγει ο διεθνής συνασπισμός υπό τις ΗΠΑ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας».[8] Ο Εκτελεστικός Διευθυντής του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας, Εντι Ζεμενίδης, που εργαζόταν παράλληλα με μέλη του Κογκρέσου, δήλωνε:

«Έφτασε η ώρα οι ΗΠΑ να δώσουν ουσία στη στρατηγική εταιρική σχέση με την Κ.Δ. Η άρση του εμπάργκο όπλων θα ήταν ένα καλό πρώτο βήμα για να εδραιωθεί το καθεστώς της Κύπρου ως κράτος πρώτης γραμμής για τα δυτικά συμφέροντα ασφαλείας».[9]

Έτσι και έγινε – και με το παραπάνω: Όχι μόνο άρθηκε από το Αμερικανικό Κογκρέσο το εμπάργκο πώλησης όπλων στην Κ.Δ. αλλά ταυτόχρονα πάγωσε την πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία –  αξίας πολλών δισεκατομμυρίων.

[…]

Η Σαουδική Αραβία συγχρονίστηκε με τον υπό-διαμόρφωση άξονα ακυρώνοντας με τη σειρά της την αγορά τουρκικών κορβέτων αξίας 2 δισ. δολ.[10], ενώ το Ισραήλ πώλησε στη Κ.Δ. πολεμικό πλοίο ανοικτής θάλασσας με εμβέλεια 2,500 ναυτικά μίλια και τη δυνατότητα μεταφοράς αντιαεροπορικών πυραύλων και πυραύλων επιφανείας – το βαπτισθέν ως «Αρχιπλοίαρχος Ιωαννίδης».[11]

Η κυβέρνηση της Κ.Δ. τόσο έχει ευθυγραμμιστεί με το «μαντρόσκυλο» των Αμερικανών στη Μέση Ανατολή ώστε επιτρέπει στην εδώ πρεσβεία του Ισραήλ να μιλά εξ ονόματός της, και να ασκεί κριτική στο ήπιο καταδικαστικό ψήφισμα της ελληνοκυπριακής Βουλής για τη σφαγή στη Γάζα: «Είμαστε αποφασισμένοι να υπερασπιστούμε το όραμα της Ασφάλειας, της Σταθερότητας και της Ευημερίας, όπως αυτό εκφράζεται στην κοινή διακήρυξη των ηγετών μας [Νετανιάχου και Αναστασιάδη]».[12] Μόκο η πολιτική ηγεσία του τόπου.

Είναι, τέλος, αυτά τα συμφέροντα που υπαγορεύουν στην κυβέρνηση Αναστασιάδη την εφιαλτικά κοροϊδευτική προτροπή προς τους Παλαιστίνιους να «επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

Τα ζητήματα ενέργειας  μπορούν να αποτελέσουν αιτία πολέμου. Το παιγνίδι έχει χοντρύνει. «Η Τουρκική πλευρά βρίσκεται σε επιθετική διάταξη», κράζουν οι «δικοί» μας. Αλήθεια, η Ελληνική πλευρά σε ποια διάταξη βρίσκεται;

Η διατήρηση της Κ.Δ. ως μια διεθνώς αναγνωρισμένη και αμιγώς ελληνοκυπριακή κρατική υπόστασης σήμερα αξίζει πολύ περισσότερα και λειτουργεί χωρίς προηγούμενο ως  μοχλός πίεσης και απειλής κατά του «εχθρού». Ο αμερικανικής έμπνευσης EastMed βρίσκεται σε πορεία μετωπικής σύγκρουσης με τον ρωσοτουρκικό Turk Stream.

Είναι αυτές οι περιστάσεις – πιο σωστά, είναι αυτά συμφέροντα που αφορούν τον πλανήτη ολόκληρο – που βάζουν σήμερα τις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό στο ψυγείο.

[…]

Πρόσφατη επικαιροποιημένη μελέτη του Πανεπιστημίου Κύπρου λέει ότι η «αξία των κατεχόμενων περιουσιών ανέρχεται στα 60 με 75 δισ. ευρώ».[13] Ας μην υπάρχει καμιά αμφιβολία για το ποιες είναι οι προτεραιότητες της Κ.Δ. Στο παιχνίδι των αγωγών διακυβεύονται ποσά και κυριαρχία εκατό και διακόσιες φορές μεγαλύτερα από τη ακίνητη περιουσία στη βόρεια Κύπρο.

Το ρίσκο που εμπερικλείει η κούρσα των αγωγών είναι απολύτως εύλογο όταν ιδωθεί από την σκοπιά των κυρίαρχων τάξεων στην Ελλάδα, στην Κύπρο και την Τουρκία. Είναι όμως απολύτως απαράδεκτο – εγκληματικό – όταν ιδωθεί μέσα από την οπτική των απλών ανθρώπων, που βλέπουν πού οδηγήθηκε η Συρία, που διεκδικούσε κάποτε και αυτή  τερματικό στη Μεσόγειο.

Δάφνος Οικονόμου

(*) Το κείμενο εδώ αποτελείται από εκτενή αποσπάσματα ομιλίας που έγινε στο Συνέδριο «Η Αριστερά και το Κυπριακό» τον Ιούνιο 2018, με τίτλο Πριν την καταιγίδα: η πάλη ενάντια στην απειλή του πολέμου. Επειδή οι παραπομπές ενσωματώθηκαν αργότερα, σε κάποιες περιπτώσεις είναι επικαιροποιημένες.


[1] TRNC (22.5.2018), Özersay: “We are deeply sorrowed by the plight of the Palestinian people”

[2] MGM Research (27.12.2018), US vs EU: A GDP comparison

[3] Deutsche Welle (23.06.2019), US lawmakers: Nord Stream 2 “a terrible mistake” και άλλα συναφή δημοσιεύματα στην ίδια ιστοσελίδα

[4] Georgia Today (23.4.2018), Bulgaria Loses Out: Gazprom to Demolish Remains of South Stream Pipeline

[5] Reuters (31.7.2019), Senate panel backs Nord Stream 2 (TurkStream) pipeline sanctions bill

[6] ΣοφοκλέουςΙn (30.3.2018), Η Κύπρος καταδικάζει τις πυραυλικές επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας

[7] Νεολαία, Τεύχος Δεκ. 2017

[8] PIO (11.4.2018), Συνάντηση Υπουργού Άμυνας με τον Βοηθό Αναπληρωτή Υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ αρμόδιο για την Ευρώπη και το 15ΝΑΤΟ κ. Thomas Goffus

[9] Offsite (16.04.2018) Νομοσχέδιο Αμερικανού βουλευτή για άρση εμπάργκο όπλων στην Κύπρο

[10] ProNews (22.4.2018) H Σαουδική Αραβία ακύρωσε την αγορά των τουρκικών κορβετών MILGEM αξίας 2 δισ. δολ.! – Κρίση στις σχέσεις Αγκυρας-Ριάντ

[11] Καθημερινή (28.11.2018), Δεύτερο πολεμικό πλοίο από το Ισραήλ αγοράζει η Κύπρος

[12] Καθημερινή/ΚΥΠΕ (22.5.2018), Απογοήτευση Ισραήλ για το ψήφισμα της κυπριακής Βουλής για τη Γάζα

[13]  Σημερινή (18.11.2017), Από 60 μέχρι και 75 δις οι περιουσίες των προσφύγων

Advertisement

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s